HABERLER & BASIN

Kurşun-asit aküler elektromobilitenin bir parçasıdır.

Elektrikli araçlarda herkesin aklına ilk olarak, nominal voltajı genellikle 288 Volt ile 400 Volt'un üzerinde olan lityum iyon teknolojisine sahip yerleşik yüksek voltajlı çekiş aküsü gelir! 800 V araç voltajıyla donatılmış ilk elektrikli otomobil Porsche Taycan'dır (Mission E konsepti). Formula E, 900V'luk bir sistem kullanıyor!

Bu noktada, istisnasız her elektrikli aracın 12V kurşun-asit akü ile donatıldığı genellikle göz ardı edilir. Çünkü hiçbir elektrikli araç, araç şebekesini desteklemek ve beslemek için bir kurşun-asit akü olmadan çalışamaz. Geleceğe yönelik start-up'ların yanı sıra BMW Group gibi tanınmış otomobil üreticileri de araç şebeke güç kaynağı için kurşun-asit akülere güveniyor. Örneğin, tamamen elektrikli BMW i3'ün araç şebekesi, araçtaki 12 voltluk tüketicileri besleyen bir Banner kurşun-asit akü ile stabilize edilir.

Teknik olarak geleneksel aküler kullanılır, ancak elektrikli araç üreticisine bağlı olarak EFB veya AGM aküler de kullanılır. EFB = Geliştirilmiş Sulu Akü, döngüsel dayanımlı marş aküsü; AGM = Absorbent Glass Mat, asit cam yünü tarafından emilir ve böylece bağlanır.

Araç aküsünün değişimi - EV üreticisine bağlı olarak, yedek akünün yıllık servis süresi boyunca her 2-3 yılda bir değiştirilmesi gerekir. Bu, güvenlikle ilgili bir bileşendir. Örneğin, yüksek voltaj sisteminin güvenlik nedenleriyle gece otoyolda 130 km/saat hızla giderken kapandığı varsayılırsa, tampon akü araç aydınlatmasını güvenilir bir şekilde beslemeye devam etmelidir! En geç araç bilgisayarının ekranında genellikle kırmızı akü uyarı ışığıyla birlikte „Check ELEC system“ (= Elektrik/elektronik sistemini kontrol edin) hata mesajı göründığünde, tampon aküyü değiştirmeyi düşünmenin zamanı gelmiştir.

Bilmekte fayda var - EV üreticisine bağlı olarak, 12 V marş ve araç aküsü her zaman yüksek voltajlı akünün şarj işlemi sırasında – yani şarj durumundan (SOC State Of Charge) bağımsız olarak – veya sadece yüksek voltajlı akü yaklaşık %80 şarj olduğunda şarj edilir. İlgili elektrikli aracın kullanım kılavuzuna bakmak yardımcı olabilir.

Dikkat - Standart olarak EFB veya AGM akülerle donatılmış bir elektrikli araca asla geleneksel bir sulu akü takmayın. Gerekirse yine EFB veya AGM aküler kullanılmalıdır! Aynı gövdede ve benzer performans sınıfında. Not: Küçük kapasite sapmaları veya soğuk çalıştırmalar, güvenli ve optimum araç şebeke elektriği üzerinde hiçbir etkiye sahip değildir!

Çoğu zaman çalıştırma sorunları tam arızadan önce kendini belli eder. Sık görülen belirtiler şunlardır:

- Marş motoru sadece hantal bir şekilde çalışır ve artık motoru çalıştıramaz.

- Çoğu zaman marş motorunun çalıştırma denemesi sırasında çıkardığı ses bile akünün zayıfladığını gösterir.

- Şarj kontrol lambası titremeye başlar.

- En kötü durumda, motoru çalıştırırken marş motorundaki manyetik şalterin tetiklediği sadece bir "tık" sesi duyulur. İyimserler olarak şimdilik bunu varsaymayalım!

Çalıştırma sorunları kendini nasıl belli eder?

1. Kokpitteki tüm lambalar kapalı kalıyor 

Olasılık 1 - Elektrikli cihazları (örn. ışık veya radyo) bütün gece açık mı bıraktınız? O zaman akü basitçe deşarj olmuştur. Bir takviye cihazı (booster) ile başlayın ve aküyü uygun bir şarj cihazıyla şarj edin.

Olasılık 2 - Açık cihaz bırakmadınız mı? Hızlı bir çalıştırma ve akünün şarj edilmesinden sonra, akü hızla tekrar güç kaybediyor. Akü muhtemelen arızalıdır ve değiştirilmesi gerekir. Not: Güvendiğiniz serviste yapılacak bir akü testi, akünün ve araç şebekesinin durumu (örn. regülatör voltajı) hakkında güvenilir bilgi verir.

2. Kokpit lambaları yanıyor ancak marş motoru dönmüyor

3. Kokpit lambaları yanıyor, marş motoru motoru sadece halsizce çalıştırıyor 

Olasılık 1 - Çok sayıda kısa mesafe sürüşü. Sürüş mesafesi aküyü tam olarak şarj etmek için yeterli değil. Gerekli olmayan elektrik tüketicilerini kapatın. Daha uzun mesafeler sürün - Gerekiyorsa, akünüzü en iyisi çevre dostu bir şekilde bir şarj cihazında şarj edin.

Olasılık 2 - Şarj göstergesi her zaman yanıp sönüyor veya yanıyor. Alternatördeki regülatör suçlu olabilir, kontrol ettirin ve mümkünse serviste değiştirtin. Fırça aşınma testi: Regülatöre vurduktan sonra ışık sönerse, fırçalar aşınmıştır.

Olasılık 3 - V kayışı gıcırdıyor ve bu nedenle alternatör tam performans sağlayamıyor. Alternatörün kolayca hareket edip etmediğini kontrol ederken V kayışını gerin veya değiştirin. Çoğu durumda bu, servisteki uzmanlar tarafından yapılır.

Soğuğun yanı sıra 2 ana faktör vardır:

- düşük performanslı bir marş aküsü ve

- kalın motor veya şanzıman yağı

Akü, yaklaşık +25 ila +27 santigrat derece ortam sıcaklığında en yüksek performansa sahiptir.

Hava ne kadar soğuksa, akünün performansı o kadar düşük olur, çünkü kimyasal süreçler daha yavaş işler. Motor da aynı şekilde sıcak sıcaklıkları tercih eder. Motor yağı akışkan olur ve sürtünme daha azdır. Çalıştırma için gerekli enerji ihtiyacı soğuk sıcaklıklarda muazzam ölçüde artar. Kışın soğuk çalıştırmayı yüksek viskoziteli motor yağları zorlaştırabilir. Bunlar sert donlarda giderek daha kıvamlı hale gelir ve marş motoru motoru harekete geçirmekte zorlanır. Sonuç olarak, akünün sıcaklığa bağlı olarak çok daha kötü bir performansa sahip olduğu durumlarda en yüksek marş gücüne ihtiyaç duyulur.

Kışın aküyü dikkatli kullananlar, can sıkıcı bir akü arızasını önleyebilirler. Bu nedenle soğuk çalıştırmada şunlar geçerlidir: Radyo, fan, farlar, arka cam ve koltuk ısıtması, yani tüm ek güç tüketicilerini kapatın ve çalıştırmadan önce debriyaja basın. Aküyü korumak için, enerji tüketicileri sürüş sırasında da mümkün olduğunca tasarruflu kullanılmalıdır – karanlık kış aylarında özellikle önemli olan kısa farlar hariç elbette.

Ayrıca yardımcı olan: Tam sentetik, akışkan düşük sürtünmeli motor yağı – lütfen bu konuda her zaman araç üreticisinin kullanım kılavuzundaki tavsiyelere uyun. Bu yağ daha hızlı yayılır ve dondurucu bir geceden sonra motorun daha kolay çalışmasını sağlar. Olumlu yan etki: Üretici verilerine göre sentetik yağ, güç tüketimini %25'e kadar azaltabilir.

Duracell İpucu: Debriyaj pedalına basmak motorun soğuk çalışmasını önemli ölçüde kolaylaştırabilir!

Start-stop otomatiğine sahip araçlarda, enerji gereksinimine ve istenen sarsıntı veya döngü dayanıklılığına bağlı olarak temel olarak iki farklı akü teknolojisi kullanılır.

- ­AGM (Absorbent Glass Mat)

- EFB (Enhanced Flooded Battery)

AGM Akü

• AGM - Absorbent Glass Mat: asit cam elyaf mat içinde emilir ve böylece hapsedilir
• = VRLA - Valve Regulated Lead Acid: AGM teknolojisine sahip valf ayarlı bir kurşun-asit akü
• En yüksek enerji gereksinimi ve fren enerjisi geri kazanımı olan start-stop araçlar için marş ve araç şebekesi aküsü
• Orta ve üst sınıf araçlardan lüks sınıfa kadar
• 360.000'e kadar motor marşı
• En yüksek enerji gereksinimi ve fren enerjisi geri kazanımı olan start-stop araçlar veya elektrikli araçlar için ek akü (BackUp)

AGM teknolojisi, özellikle en yüksek enerji gereksinimi ve fren enerjisi geri kazanımı olan start-stop sistemlerinde kullanılır. Öncelikle orta ve üst sınıf araçlardan lüks sınıfa kadar olan araçlarda tercih edilir. AGM (Absorbent Glass Mat) bir rekombinasyon aküsü olarak anlaşılır. AGM akü, ticari araç sektöründe de, özellikle uzun yol kamyonlarında kullanılır.

Bir cam elyaf ayırıcı (separatör)  asidi emer ve pozitif plakadan negatif plakaya oksijen difüzyonuna izin vermek için yeterli gözenek bırakır. Negatif plakada oksijen kurşunla birleşerek kurşun oksit oluşturur. Daha sonra bu kurşun oksit sülfürik asit ile reaksiyona girerek kurşun sülfat oluşturur ve reaksiyon ürünü olarak su açığa çıkar. Şarj işlemiyle kurşun sülfat tekrar metalik kurşuna dönüştürülür. Sonuç: su kaybı yok! Ancak çok yüksek şarj voltajları veya aşırı sıcaklıklar nedeniyle çok fazla gaz oluşursa, oluşan tüm gazlar artık tamamen rekombine olamaz. Aküdeki basınç, emniyet valfleri açılana kadar sürekli artar.

Bir AGM akünün değiştirilmesi

Bir araç fabrikasyon olarak bir AGM akü ile donatılmışsa, mutlaka tekrar bir AGM akü ile değiştirilmelidir. Aynı gövdede ve benzer performans sınıfında.

Not: Kapasite veya soğuk marş değerlerindeki küçük sapmaların güvenli marş ve optimum araç şebekesi beslemesi üzerinde hiçbir etkisi yoktur!